Kế hoạch sử dụng đất hằng năm là danh sách những khu đất sẽ thu hồi, chuyển mục đích và những công trình, dự án dự kiến thực hiện trong năm tại một địa phương. Người mua đất cần xem vì hai lẽ: thửa đất nằm trong danh mục thu hồi sẽ bị hạn chế xây dựng, còn muốn chuyển đất vườn lên đất ở thì thường phải có trong kế hoạch này.
Chào bạn, đây là Nhà Quy Hoạch. Nếu quy hoạch là bức tranh mười năm, thì kế hoạch hằng năm là tờ lịch của năm nay. Nhiều người chỉ nhìn bức tranh mà quên xem tờ lịch, rồi bất ngờ khi mảnh đất của mình được gọi tên.
Quy hoạch và kế hoạch sử dụng đất khác nhau chỗ nào?
Quy hoạch sử dụng đất vẽ định hướng dài hạn: đến cuối kỳ quy hoạch, khu này sẽ là đất ở, khu kia là đất công nghiệp, tuyến kia là đường. Nó trả lời câu hỏi rồi sẽ thành gì.
Kế hoạch sử dụng đất trả lời câu hỏi bao giờ. Trong kỳ quy hoạch dài, không phải mọi thứ được làm cùng lúc. Mỗi năm, địa phương chọn ra những công trình, dự án sẽ triển khai, những khu đất sẽ thu hồi, những diện tích được phép chuyển mục đích.
Một thửa đất có thể nằm trong vùng quy hoạch làm đường suốt nhiều năm mà chưa bao giờ có tên trong kế hoạch hằng năm. Đến năm con đường được đưa vào kế hoạch, mọi thứ mới bắt đầu chuyển động.
Hiểu điều này giúp bạn bình tĩnh hơn khi thấy đất mình dính quy hoạch, và tỉnh táo hơn khi thấy nó vừa được đưa vào kế hoạch.
Có tên trong kế hoạch hằng năm thì sao?
Khi thửa đất nằm trong khu vực dự kiến thu hồi theo kế hoạch hằng năm, nguyên tắc chung là người đang sử dụng vẫn được tiếp tục sử dụng và thực hiện một số quyền, nhưng việc xây mới nhà cửa, công trình, trồng cây lâu năm sẽ bị hạn chế. Mức hạn chế cụ thể theo quy định hiện hành, bạn cần hỏi địa phương.
Với người đang định mua, đây là tín hiệu rất rõ. Mua một mảnh đất đã có tên trong danh mục thu hồi là mua một câu chuyện bồi thường sắp diễn ra, không phải mua một chỗ để xây nhà.
Với người đang ở, đó là lúc nên chuẩn bị giấy tờ, tìm hiểu chính sách bồi thường, và theo dõi các thông báo từ chính quyền. Mình sẽ có những tập riêng cho chuyện này.
Luật cũng có cơ chế để khu đất không bị treo mãi: nếu sau một thời gian nhất định mà chưa thực hiện, kế hoạch phải được xem xét điều chỉnh hoặc huỷ bỏ và công bố. Thời gian cụ thể là bao lâu thì bạn hỏi theo quy định hiện hành.
Vì sao muốn chuyển lên đất ở phải xem kế hoạch?
Rất nhiều gia đình có mảnh vườn và muốn chuyển một phần lên đất ở để làm nhà cho con. Họ xem quy hoạch, thấy khu đó là đất ở, mừng rỡ đi nộp hồ sơ. Rồi được trả lời là chưa có trong kế hoạch sử dụng đất năm nay.
Lý do là việc cho phép chuyển mục đích phải căn cứ vào kế hoạch sử dụng đất, không chỉ vào quy hoạch. Quy hoạch cho thấy khu đó rồi sẽ là đất ở, còn kế hoạch cho biết năm nay địa phương có dành chỉ tiêu cho việc chuyển đó hay không.
Đây không phải là cố làm khó. Mỗi địa phương có một giới hạn về diện tích đất nông nghiệp được chuyển sang mục đích khác mỗi thời kỳ, và kế hoạch hằng năm là cách phân bổ giới hạn đó.
Nếu năm nay chưa có, bạn có thể hỏi thủ tục đề xuất đưa vào kế hoạch năm sau, thường thông qua xã, phường khi địa phương tổng hợp nhu cầu.
Xem kế hoạch sử dụng đất ở đâu?
Kế hoạch sử dụng đất sau khi được phê duyệt phải công bố công khai. Bạn có thể tìm trên cổng thông tin của tỉnh, của sở phụ trách đất đai, hoặc hỏi trực tiếp Ủy ban nhân dân xã, phường.
Trước đây kế hoạch hằng năm thường được lập theo cấp huyện. Khi chính quyền chuyển sang mô hình hai cấp, việc lập và công bố được sắp xếp lại. Vì vậy, bạn nên hỏi xã, phường xem kế hoạch áp dụng cho khu mình hiện do cấp nào công bố và xem ở đâu.
Tài liệu thường gồm một quyết định phê duyệt, một bản đồ, và các bảng danh mục công trình, dự án kèm vị trí. Phần bảng danh mục là chỗ bạn nên đọc kỹ, tìm tên xóm, tên đường, số tờ bản đồ gần với thửa đất của mình.
Nếu không chắc thửa của mình có nằm trong một dự án được liệt kê hay không, hãy đưa số tờ, số thửa và hỏi thẳng.
Một thói quen nhỏ cho người có đất
Mình hay khuyên các gia đình có đất ở vùng đang phát triển tập một thói quen: mỗi năm, vào khoảng thời gian kế hoạch mới được công bố, dành một buổi để xem. Không phải lo lắng mà để biết.
Biết sớm thì có thời gian chuẩn bị. Biết muộn thì mọi việc dồn lại một lúc, giấy tờ chưa đủ, tâm lý chưa sẵn.
Với người định mua, thêm một câu vào danh sách câu hỏi: thửa đất này có nằm trong kế hoạch sử dụng đất năm nay không. Câu hỏi này ngắn, nhưng nó thường không có trong đầu người bán.
Bức tranh quy hoạch cho bạn biết tương lai xa. Tờ lịch kế hoạch cho bạn biết tương lai đã tới gần tới đâu.
Câu hỏi thường gặp
Đất trong quy hoạch nhưng chưa có kế hoạch thu hồi thì có được xây nhà không?
Nguyên tắc chung là khi chưa có kế hoạch sử dụng đất hằng năm liên quan, người sử dụng vẫn được sử dụng và thực hiện quyền theo quy định. Việc xây dựng cụ thể còn phụ thuộc giấy phép và quy định địa phương, nên hỏi trước khi làm.
Kế hoạch sử dụng đất được công bố khi nào?
Thường được lập và phê duyệt cho từng năm, công bố sau khi được duyệt. Thời điểm cụ thể mỗi địa phương có thể khác, bạn theo dõi cổng thông tin của tỉnh hoặc hỏi xã, phường.
Không có trong kế hoạch năm nay thì có chuyển mục đích sử dụng đất được không?
Thông thường cơ quan có thẩm quyền căn cứ kế hoạch sử dụng đất để xem xét chuyển mục đích. Nếu chưa có, bạn có thể hỏi cách đăng ký nhu cầu để địa phương xem xét đưa vào kế hoạch các năm sau.
Đất đã có tên trong kế hoạch thu hồi có bán được không?
Tuỳ quy định hiện hành, một số quyền vẫn được thực hiện, nhưng người mua sẽ tiếp nhận luôn tình trạng sắp bị thu hồi. Trước khi giao dịch loại đất này nên hỏi luật sư và cơ quan quản lý đất đai.
Kế hoạch sử dụng đất có thay đổi giữa năm không?
Có thể được điều chỉnh theo thủ tục khi có nhu cầu phát sinh. Vì vậy nếu thấy thông tin cũ, bạn nên hỏi xem có bản điều chỉnh mới hơn không.
