Đi hỏi quy hoạch ở xã, phường, bạn sẽ được trả lời rõ hơn nếu mang theo số tờ số thửa, nói ngay mình định làm gì với mảnh đất, đặt những câu hỏi có thể trả lời có hoặc không, và ghi lại tên đồ án mà cán bộ căn cứ. Khi sắp quyết định việc lớn, xin một văn bản.
Chào bạn, đây là Nhà Quy Hoạch. Mình từng nghe nhiều người kể chuyện đi hỏi quy hoạch về mà vẫn mù mờ, trách cán bộ nói không rõ. Có khi đúng. Nhưng nhiều lần, câu hỏi của mình cũng chưa rõ. Tập này là những gì mình học được sau không ít buổi sáng ngồi chờ ở quầy.
Chuẩn bị trước khi đi: ba thứ trong túi
Thứ nhất là thông tin thửa đất: số tờ, số thửa, địa chỉ, và nếu có thì bản sao giấy chứng nhận. Không có số tờ số thửa, cán bộ phải đoán vị trí theo lời kể của bạn, và mọi câu trả lời sau đó đều kém chắc chắn.
Thứ hai là một tấm ảnh hoặc sơ đồ vị trí, có đánh dấu những mốc dễ nhận: con đường phía trước, nhà văn hoá, cây cầu. Với đất chưa có sổ, đây là thứ quan trọng nhất.
Thứ ba là một tờ giấy ghi sẵn những câu muốn hỏi, xếp theo thứ tự quan trọng. Khi đứng ở quầy, có người xếp hàng sau lưng, bạn sẽ hỏi câu quan trọng nhất trước.
Và một thứ không nằm trong túi: thời gian. Đi vào buổi sáng đầu tuần thường đông, đi giữa tuần thường dễ hơn. Gọi điện hỏi lịch tiếp dân trước nếu được.
Nói mục đích ngay từ câu đầu tiên
Cùng một mảnh đất, câu trả lời có ích sẽ khác nhau tuỳ bạn định làm gì. Người định mua cần biết chức năng đất và có vướng gì không. Người định xây cần biết chỉ giới, tầng cao, mật độ. Người định tách thửa cho con cần biết điều kiện tách thửa và quy hoạch có cho phép không.
Vì vậy câu mở đầu nên là: gia đình em đang định làm việc này, trên thửa đất này, em muốn hỏi quy hoạch có cho phép không và cần lưu ý gì. Cán bộ nghe xong sẽ biết mở tài liệu nào.
Nhiều người ngại nói mục đích vì sợ bị làm khó. Thật ra, giấu mục đích chỉ khiến câu trả lời chung chung, và bạn phải quay lại lần nữa.
Một anh kỹ sư trẻ kể với mình rằng lần đầu anh chỉ hỏi đất này có quy hoạch gì không và nhận về câu không có gì đặc biệt. Lần sau anh hỏi em định xây ba tầng có được không, mới biết khu đó giới hạn tầng cao.
Đặt câu hỏi đóng để nhận câu trả lời rõ
Câu hỏi mở kiểu đất này thế nào anh dễ nhận về câu trả lời mở kiểu cũng bình thường em. Câu hỏi đóng thì khó trả lời lấp lửng hơn.
Ví dụ: thửa đất có nằm trong chỉ giới đường đỏ của tuyến nào không. Có nằm trong khu vực dự kiến thu hồi theo kế hoạch năm nay không. Chức năng theo quy hoạch là đất ở hay đất khác. Có nằm trong hành lang an toàn nào không.
Với mỗi câu, hãy hỏi thêm một vế: căn cứ vào tài liệu nào ạ. Không phải để bắt bẻ, mà để bạn ghi lại tên đồ án, số quyết định nếu được đọc cho, và sau này đối chiếu.
Nếu câu trả lời là chưa rõ, cần hỏi thêm ở chỗ khác, hãy hỏi luôn chỗ khác đó là đâu, gặp bộ phận nào. Một câu hỏi thêm ở quầy tiết kiệm một chuyến đi sai chỗ.
Thái độ và cách ghi chép
Cán bộ ở quầy tiếp dân một ngày gặp rất nhiều người, nhiều người trong đó đang lo lắng hoặc bực bội. Một thái độ bình tĩnh, lễ phép, chuẩn bị sẵn giấy tờ thường nhận lại sự nhiệt tình hơn. Đó là chuyện con người, không phải chuyện thủ tục.
Hãy ghi chép ngay tại chỗ: ngày giờ, bộ phận, nội dung trả lời, tài liệu căn cứ. Nếu cán bộ cho xem bản đồ, xin phép chụp lại. Có nơi cho, có nơi không, cứ hỏi lịch sự.
Đừng ghi âm lén. Nếu muốn ghi âm, hãy hỏi trước. Nhưng thật lòng, ghi tay kèm một văn bản chính thức có giá trị hơn nhiều so với một đoạn ghi âm.
Về nhà, chép lại ghi chép cho gọn khi trí nhớ còn mới. Đọc lại, gạch những chỗ còn chưa rõ để lần sau hỏi tiếp.
Khi nào cần xin văn bản?
Nếu bạn chỉ đang tìm hiểu, câu trả lời bằng lời cùng ghi chép là đủ. Nếu bạn sắp đặt cọc, sắp ký hợp đồng mua bán, sắp khởi công, thì nên có văn bản.
Văn bản giúp bạn ba việc. Nó khiến câu trả lời được xem xét kỹ hơn. Nó là căn cứ khi có tranh chấp. Và nó giúp cả gia đình cùng hiểu một điều, thay vì mỗi người nhớ một kiểu.
Khi nộp đề nghị, hãy chép gần như nguyên văn những câu hỏi đóng ở trên vào đơn. Đơn hỏi rõ thì văn bản trả lời rõ.
Hỏi quy hoạch không phải là đi xin ai điều gì. Đó là quyền được biết của người dân về mảnh đất mình đang sống hoặc sắp sống. Đi hỏi với tâm thế đó, bạn sẽ hỏi rõ hơn.
Câu hỏi thường gặp
Cán bộ xã có trả lời được mọi câu hỏi về quy hoạch không?
Không phải câu nào cũng trả lời được ngay, vì có những quy hoạch do tỉnh quản lý hoặc cần tra hồ sơ. Khi đó bạn nên hỏi rõ cần gặp bộ phận nào, ở đâu, để đi tiếp đúng chỗ.
Hỏi quy hoạch bằng điện thoại có được không?
Một số câu hỏi đơn giản như lịch tiếp dân, nơi nộp hồ sơ có thể hỏi qua điện thoại. Còn thông tin quy hoạch của một thửa đất cụ thể thường cần gặp trực tiếp hoặc nộp đề nghị chính thức.
Có được chụp bản đồ quy hoạch tại xã phường không?
Tuỳ nơi. Bản đồ đã công bố công khai thường có thể xem và chụp, nhưng bạn nên xin phép trước. Nếu không được chụp, hãy ghi chép kỹ hoặc tìm bản đăng trên cổng thông tin.
Câu trả lời bằng lời của cán bộ có giá trị không?
Câu trả lời bằng lời có giá trị định hướng. Khi cần căn cứ cho giao dịch, xây dựng hay tranh chấp, bạn nên đề nghị văn bản cung cấp thông tin quy hoạch.
Hỏi hai nơi được hai câu trả lời khác nhau thì làm sao?
Hãy hỏi mỗi nơi căn cứ vào tài liệu nào, rồi đối chiếu. Thường khác biệt đến từ việc một bên dùng bản cũ. Nếu vẫn không rõ, đề nghị văn bản trả lời chính thức từ cơ quan có thẩm quyền.
