Muốn biết quy hoạch của một thửa đất, bạn hỏi ở cơ quan quản lý quy hoạch, xây dựng và đất đai nơi có đất, và cửa đầu tiên thường là bộ phận một cửa của Ủy ban nhân dân xã, phường. Mang theo giấy tờ về đất nếu có, giấy tờ tuỳ thân, và vị trí thửa đất càng rõ càng tốt, rồi đề nghị trả lời bằng văn bản.
Chào bạn, đây là Nhà Quy Hoạch. Tập này rất thực dụng. Không lý thuyết, chỉ là đi đâu, mang gì, nói gì, để một buổi sáng xin nghỉ làm của bạn không trở thành ba buổi.
Nên bắt đầu hỏi ở đâu?
Sau đợt sắp xếp lại đơn vị hành chính, chính quyền địa phương ở nhiều nơi chỉ còn hai cấp là tỉnh và xã. Nhiều việc trước đây làm ở cấp huyện nay chuyển về xã, phường hoặc lên các sở của tỉnh. Vì vậy mình không dám nói chắc một địa chỉ cho mọi nơi.
Điều chắc chắn là Ủy ban nhân dân xã, phường nơi có đất là cửa hỏi đầu tiên hợp lý. Ở đó có cán bộ phụ trách đất đai, xây dựng, và họ biết hồ sơ của bạn nên nộp ở bộ phận nào.
Nếu câu hỏi thuộc về đồ án quy hoạch do tỉnh quản lý, bạn có thể được hướng dẫn lên cơ quan quản lý quy hoạch xây dựng của tỉnh. Nếu câu hỏi thuộc về hồ sơ địa chính, bạn sẽ được chỉ sang văn phòng đăng ký đất đai hoặc chi nhánh của nó.
Mẹo nhỏ: gọi điện hoặc xem cổng dịch vụ công của tỉnh trước. Nhiều nơi đã cho nộp đề nghị trực tuyến, bạn đỡ được một chuyến đi.
Cần mang theo giấy tờ gì?
Thứ đầu tiên là giấy tờ về đất: giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hoặc bản sao, hoặc ít nhất là số tờ, số thửa, địa chỉ thửa đất. Số tờ số thửa là chìa khoá để cán bộ tìm đúng vị trí trên hệ thống.
Thứ hai là giấy tờ tuỳ thân của người đi hỏi. Nếu bạn đi thay người khác, chẳng hạn thay bố mẹ, nên có giấy uỷ quyền hoặc ít nhất hỏi trước xem nơi đó có yêu cầu hay không.
Thứ ba, nếu có, là trích lục bản đồ địa chính hoặc bản vẽ hiện trạng thửa đất. Với những thửa đất chưa có giấy chứng nhận, một sơ đồ vị trí rõ ràng kèm ảnh chụp và các mốc xung quanh sẽ giúp rất nhiều.
Và cuối cùng là một tờ giấy ghi sẵn câu hỏi của bạn. Nghe thì thừa, nhưng khi đứng trước quầy, nhiều người quên mất điều mình cần hỏi nhất.
Người chưa phải chủ đất có hỏi được không?
Đây là câu hỏi rất hay gặp, vì phần lớn người muốn biết quy hoạch là người đang định mua. Về nguyên tắc, quy hoạch sau khi phê duyệt phải được công khai, nên ai cũng có quyền xem đồ án, xem bản đồ được niêm yết hay đăng tải.
Nhưng khi đề nghị một văn bản trả lời cho một thửa đất cụ thể, cách làm của các nơi có thể khác nhau. Có nơi tiếp nhận của bất kỳ ai có nhu cầu, có nơi đề nghị người đứng tên đất hoặc người được uỷ quyền.
Cách mình hay khuyên là đề nghị bên bán cùng đi, hoặc để bên bán đứng đơn và bạn cùng xem kết quả. Người bán ngay thẳng thường không ngại chuyện này. Người bán cứ lảng tránh thì đó cũng là một thông tin.
Nếu không được, ít nhất bạn vẫn có thể xem bản đồ công khai và hỏi cán bộ bằng lời để định hướng, trước khi đi tiếp.
Đề nghị bằng lời hay bằng văn bản?
Hỏi bằng lời thì nhanh, và nhiều cán bộ rất sẵn lòng chỉ cho bạn xem trên bản đồ. Đó là bước tốt để hiểu sơ bộ. Nhưng câu trả lời bằng lời thì không có gì để giữ lại, và người nghe dễ nhớ sai.
Khi bạn sắp quyết định một việc lớn như mua, bán, xây, hãy đề nghị trả lời bằng văn bản. Thường sẽ có mẫu đơn đề nghị cung cấp thông tin quy hoạch tại nơi tiếp nhận. Điền rõ thửa đất, mục đích hỏi, và những nội dung bạn cần biết.
Những nội dung nên đề nghị ghi rõ: thửa đất thuộc quy hoạch nào, chức năng sử dụng đất theo quy hoạch, có nằm trong chỉ giới đường, hành lang an toàn hay khu vực bị thu hồi theo kế hoạch không, và các chỉ tiêu xây dựng nếu có.
Hỏi càng cụ thể thì văn bản trả lời càng có ích. Hỏi chung chung thì nhận về câu trả lời chung chung.
Đọc văn bản trả lời như thế nào?
Khi cầm văn bản về, bạn hãy đọc ba chỗ. Chỗ thứ nhất là căn cứ: văn bản dựa vào đồ án nào, bản điều chỉnh nào. Chỗ thứ hai là nội dung trả lời cho từng câu bạn hỏi. Chỗ thứ ba là phần lưu ý ở cuối, nơi hay có những câu như thông tin chỉ có giá trị tại thời điểm cung cấp.
Câu lưu ý ấy không phải để né tránh trách nhiệm. Quy hoạch có thể điều chỉnh, nên văn bản chỉ đúng tại thời điểm được cấp. Nếu một năm sau bạn mới giao dịch, nên hỏi lại.
Nếu văn bản không trả lời điều bạn hỏi, hoặc trả lời mơ hồ, bạn có quyền hỏi tiếp. Lịch sự, cụ thể, và bằng văn bản.
Giữ bản gốc cẩn thận cùng giấy tờ đất. Nhiều năm sau, khi có chuyện, tờ giấy ấy có khi là thứ duy nhất chứng minh bạn đã làm đúng phần việc của mình.
Câu hỏi thường gặp
Xin thông tin quy hoạch có mất phí không?
Tuỳ địa phương và loại thông tin, có nơi thu phí, có nơi không. Bạn nên hỏi trực tiếp tại nơi tiếp nhận hoặc xem trên cổng dịch vụ công của tỉnh để biết chính xác.
Bao lâu thì có văn bản trả lời thông tin quy hoạch?
Thời gian giải quyết do quy định và cách tổ chức của từng địa phương. Khi nộp hồ sơ, bạn sẽ được hẹn ngày trả kết quả, nên hỏi rõ lúc đó và giữ phiếu hẹn.
Có thể xin thông tin quy hoạch trực tuyến không?
Nhiều tỉnh đã cho nộp đề nghị qua cổng dịch vụ công trực tuyến. Bạn kiểm tra trên cổng của tỉnh nơi có đất hoặc gọi hỏi xã, phường để biết địa phương mình đã áp dụng chưa.
Sau khi sáp nhập xã, hồ sơ hỏi quy hoạch nộp ở đâu?
Nơi tiếp nhận có thể đã thay đổi theo mô hình chính quyền mới. Cách chắc nhất là gọi hoặc đến Ủy ban nhân dân xã, phường nơi có đất hiện nay để được hướng dẫn.
Văn bản thông tin quy hoạch có thời hạn không?
Văn bản phản ánh quy hoạch tại thời điểm cung cấp. Nếu sau đó quy hoạch được điều chỉnh, nội dung có thể không còn đúng, vì vậy trước giao dịch quan trọng nên hỏi lại cho mới.
